Kontrowersyjna tablica ku czci mieszkańców Ziemi brzeskiej, którzy zgineli w obozie w Oświęcimiu

Jak doniosło w dniu 24 listopada, b.r. RDN Małopolska "w Brzesku odsłonięto tablice upamiętniającą mieszkańców gminy Brzesko, którzy zginęli w Obozie w Oświęcimiu. Tablica wywołała spore emocje, bo pominięto wiele nazwisk. Rodziny osób o których zapomniano są oburzone. Pomysłodawcy wykonania tablicy zapewniają, że umieszczą brakujące nazwiska."

Tablica została zamieszczona na murze cemntarza parafialnego od strony ul. Kościuszki.

Fot. Janusz Pajor

Na cmentarzu parafialnym od kilkudziesięciu lat znajduje się już tablica na której wymieniono mieszkańców z terenu Miasta Brzeska, którzy zgineli w hitlerowskich więzieniach i obozach koncentracyjnych. Tablica ta znajduje się przy grobowcu zlokalizowanym od strony ul. Ogrodowej.

 

Fot. Janusz Pajor

Poniżej zestawiłem nazwiska umieszczone na obu tablicach. Kolorem czerwonym zaznaczyłem nazwiska, których brak na nowej tablicy.

Stanisław Bartoszek, Stanisław Batko, lekarz Jan Brzeski, Paweł Chmioła, Julian Cierniak, Stanisław Cierniak, Jan Cieślik, Marian Cieślik, Józef Dach, Tadeusz Ekioes, inżynier Józef Garncarz, profesor brzeskiego gimnazjum Jan Gardziel, Włodzimierz Machaj, Wojciech Gemza, prawnik Zdzisław Gdowski, Zygmunt Grzybek, Feliks Gurgul, Jan Kazan, Piotr Lenda, Roman Locher, Janina Marzec, Tadeusz Maślak, Stefan Osuchowski, profesor gimnazjum i liceum w Brzesku Ignacy Patolski, Jan Solak ze Słotwiny, Karol Sowiński, inżynier rolnik Kazimierz Streer, Władysław Szuba, Józef Wasil, prawnik i działacz ludowy Jakub Witek, Stanisław Wlazłowski, prawnik i naczelnik brzeskiego sądu Karol Wrona.

A oto nazwiska, których nie ma na tablicy starej.

Józef Bartusiak, Adam Boruta, Jan Holik, Piotra Lenda, Henryk Nowak, Michał Pająk, Tadeusz Pudło, Władysław Serwin, Józef Sławiński, Bronisław Tabaszewski, Bronisław Zydroń.

Pojawienie się tych nazwisk związane jest najprawdopodobniej z tym, że tablica miała zawierać nazwiska osób z Ziemi brzeskiej, która to lista z oczywistych względów jest dłuższa od listy zamordowanych mieszkańców Miasta Brzeska.

Brak kilkudziesięciu nazwisk to nie tylko jedyne niedopatrzenie pomysłodawców i wykonawców przedmiotowej tablicy.

  • Nazwiska nie są uporządkowane ani wg daty śmierci ani nawet w kolejności alfabetycznej. Przykład: Bartusiak przed Bartoszkiem; Nowak przed Machajem i Marzec.
  • Nazwisko Włodzimierza Machaja zostało przekręcone na Machlaja!

W tegorocznych Wypominkach Narodowych, które przedstawiała młodzież  klas II i III  Gimnazjum Nr 1 w Brzesku pod opieką nauczycieli: Marii Rojek, Doroty Kwaśniak, Barbary Surowieckiej, Anny Czerneckiej i ks. Stanisława Kaczki, znalazłem dodatkowo cztery nazwiska pomordowanych w Oświęcimiu brzeszczan.

Nazwisk tych nie ma na żadnej z wyżej pokazanych tablic. Oto one Tadeusz Cieślik, Stanisław Koczwara, Oskar Locher oraz adwokat Włodzimierz Locher. Na wspomnianej liście wymieniony jest także Zbigniew Gdowski (czyżby chodziło o Zdzisława Gdowskiego - widniejącego na starej tablicy) oraz sędzia Józef Stankiewicz, który wg. informacji na starej tablicy zginął w Buchenwaldzie.

Na ile informacje przedstawione przez młodzież są prawdziwe, tego nie wiem. Ale osoby przygotowujące nową tablicę powinny wyjaśnić wszystkie wątpliwości zanim znowu popiszą się niechlujstwem.

 

Zbigniew Stós

29 listopad, 2007