Nieoficjalny Portal Miasta Brzeska i Okolic 
  Home  |   Almanach  |   BBS  |   Forum  |   Historia  |   Informator  |   Leksykon  |   Linki  |   Mapa  |   Na skróty  |   Ogłoszenia  |   Polonia  |   Turystyka  |  Autor  
 Syndication
 

 Statistics
 Entries (147)
 Comments (0)

 Archives
  October, 2017 (3)
  July, 2017 (2)
  May, 2017 (1)
  April, 2017 (1)
  March, 2017 (3)
  January, 2017 (1)
  December, 2016 (1)
  November, 2016 (1)
  September, 2016 (1)
  May, 2016 (1)
  April, 2016 (1)
  January, 2016 (1)
  December, 2015 (1)
  November, 2015 (1)
  August, 2015 (1)
  July, 2015 (1)
  June, 2015 (1)
  May, 2015 (2)
  April, 2015 (2)
  March, 2015 (4)
  February, 2015 (1)
  November, 2014 (2)
  October, 2014 (3)
  September, 2014 (3)
  August, 2014 (3)
  July, 2014 (2)
  June, 2014 (1)
  May, 2014 (5)
  April, 2014 (5)
  March, 2014 (3)
  February, 2014 (2)
  January, 2014 (7)
  November, 2013 (5)
  October, 2013 (2)
  September, 2013 (2)
  August, 2013 (5)
  July, 2013 (1)
  June, 2013 (1)
  May, 2013 (1)
  October, 2012 (2)
  September, 2012 (2)
  July, 2012 (2)
  June, 2012 (1)
  April, 2012 (3)
  March, 2012 (1)
  February, 2012 (2)
  December, 2011 (2)
  November, 2011 (8)
  October, 2011 (2)
  September, 2011 (4)
  July, 2011 (3)
  May, 2011 (1)
  March, 2011 (1)
  December, 2010 (2)
  November, 2010 (2)
  September, 2010 (1)
  June, 2010 (1)
  May, 2010 (1)
  April, 2010 (1)
  February, 2010 (1)
  December, 2009 (1)
  October, 2009 (2)
  September, 2009 (1)
  June, 2009 (1)
  April, 2009 (1)
  December, 2008 (1)
  October, 2008 (2)
  September, 2008 (2)
  July, 2006 (1)
  April, 2006 (2)
  March, 2006 (1)

Wieś Święty Józef - utworzona przy znacznym udziale osadników z ziemi brzeskiej 

Wieś Święty Józef to dawna polska wieś na terenach dzisiejszej Ukrainy w woj. Iwano-frankowskim leżąca 20 km na zachód od Kołomyi. Św. Józef został założony pod koniec XIX w. przez ks. Karola Przyborowskiego (z Przyborowa, pow. Brzesko), który z parafii Mariahilf (zachodnie przedmieścia Kołomyi) administrował pobliskie miejscowości, częściowo zamieszkane przez polskich osadników.

 

W obecnej chwili już nie ma wsi o tej nazwie, zostały jedynie ruiny cmentarza, kościoła i kilka domów, a tereny dawnej polskiej wsi należą teraz do wsi o nazwie Sidlyshche.

 

Ryszard Brykowski: “Kościół parafialny p.w. Św. Józefa w Świętym Józefie”,

[W]: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego t.14 [1]

Plac Kościelny

(jedyny ocalały fragment kościoła)

zdj. Beata Michalak [1]

 

 

Cmentarz w Św. Józefie,

grób Stanisława Cisaka 1866-1930 z Przyborowa, męża Anieli Pokrywka

Fot. Łukasz Ragan [1]

 

Powstanie wsi Święty Józef

Powstanie wsi i parafii Święty Józef przypada na okres administrowania ks. Karola Przyborowskiego w parafii Kołomyja w latach 1880-1908. W latach jego administrowania parafię, do której należał Majdan Graniczny zanotowano w Schematyzmie Lwowskim: "Ecel 1891 execto Titulus Patroc ecelesiac S. Joseph. Metr. ab 1790".

Tym aktem oddano w opiekę Świętego Józefa powstającą wieś. Osiedlano tu katolików niemieckich, którzy chcieli wyodrębnić się spośród osiedlonych w pobliskim Bredtheimie protestantów. Ks. Karol Przyborowski nawiązał kontakt z właścicielami terenu Majdanu Granicznego i zorganizował komitet wykupu ziemi i osiedlenia, którego celem było zdobycie funduszy na zadatkowanie kupna terenu przeznaczonego do sprzedaży, ogłoszenie w pismach o sprzedaży ziemi i zwrócenia się do ludności Pokucia o pomoc finansową na zadatkowanie w celu wykupu. [3]

 

Pierwsi osiedleńcy z Galicji pochodzili głównie z Polski południowej.

 

Osadnicy przybyli do Św. Józefa z pow. Brzesko

 

Nie są to wszystkie nazwiska, jakie wymienione są na blogu "Historia Pamięcią Pisana", poświęconemu historii wsi Św. Józef [1]. Wymieniłem tylko te, przy których było podane miejsce urodzenia.

 

Bielcza:

Dziaduła Franciszek 1871-1944, mąż Karoliny Rychlickiej, syn Jana i Zofii Wolnik

 

Borzęcin:

Cieśla Stanisław 1892-1934, mąż Anny Tunia

Czuj Andrzej 1841-1920, mąż Agaty Durachta, syn Andrzeja

Oleksy Wojciech 1838-1918, mąż Magdaleny Aksamit

Płachno Jakub 1852-1919, mąż Anny Głąb

Płachno Wiktoria 1879-1941, żona Macieja Przybyła, córka Jakuba i Anny

Puchata Anna 1857-1923, żona Kazimierza Zachara

Zachara Kazimierz 1846-1926, mąż Zofii Pieróg

 

Dołęga (parafia Zaborów):

Baran Marcin 1867-1904, mąż Anny Sowa

Baran Anna (z d. Sowa), 1863-1904, żona Marcina

Dobosz Paweł 1865-1942, mąż Anny Sowa, syn Tomasza

Dobosz Róża 1903-1942, żona Kaspra Wilk, córka Pawła i Anny Sowa

Kowalczyk Anna 1876-1943, żona Jana Woźniczka, córka Szymona i Marii

Kukiełka Szczepan 1864-1926, mąż Marii Kowalczyk

Mika Wincenty 1882-1944, mąż Katarzyny Lizak, syn Wincentego i Zofii Kukiełka (zginął od pocisku

Mróz Jadwiga 1886-1943, żona Franciszka Jaszek, córka Szczepana i K. Piątek

Mróz Szczepan 1850-1926, mąż Katarzyny Piątek i Zofii Klus, syn Baltazara i Anny Maliszewskiej, poch. Św. Józef

Rzepka Wojciech 1855-1905, mąż Katarzyny Halama

Sowa Anna 1862-1904, żona Marcina Barana

Sowa Anna 1870-1939, żona Pawła Dobosza, córka Jana i Marii Rajczyk

Sowa Marianna 1904-1924, żona Pawła Dobosza

Woźniczka Adam 1914-1920, syn Jana i Wiktorii Kowalczyk

 

Łęki

Bernady Jan, 1865-1924, mąż Salomei Rękas

 

Jasień

Borowiec Kunegunda 1850-1911, żona Franciszka Ciuruś (Przyborów)

Głąb Marianna, 1850-1904, żona Andrzeja Czuja (Borzęcin?)

 

Księże Kopacze:

Ozarka Franciszek 1858-1917, mąż Zofii

 

Mokrzyska:

Borowiec Stanisław, 1875-1920, mąż Franciszki Hanas

Ciuruś Wojciech 1850-1920, mąż Marianny Wyczesany

Lalik Salomea 1861-1940 (z d. ?), po I mężu Pijak

Pijak Józef , syn Jana i Salomei Woda

Pijak Władysław 1886-1943, mąż Franciszki Malec, syn Jana i Salomei Woda

Pukal Ewa 1861-1925, żona Jana Szimek

Pukal Franciszek 1892-1913, syn Marcina i Weroniki

Rudnik Katarzyna 1872-1938, córka Marcina i Reginy Góra

Siatka Salomea 1908-1909, córka Jana i Scholastyki

Zachara Anna 1876-1942, żona Józefa Komęza, córka Jana i Marianny Góra

 

Niedzieliska:

Ganczarowski Błażej 1844-1924, mąż Rozalii Śliwa

 

Pojawie:

Gulik Franciszek 1890-1938, mąż Marianny Pokrywka, syn Jana

 

Przyborów:

Bolek Anna 1856-1922, żona Jana Wróblewskiego

Borowiec Anna 1863-1940, żona Andrzeja Cisak, córka Wincentego i Marii

Borowiec Andrzej, 1850-1903, mąż Wiktorii Pagacz

Cisak Stanisław 1866-1930, mąż Anieli Pokrywka, syn Pawła i Apolonii

Cisak Tadeusz 1848-1921, mąż Marii (Marianny) Koczwara, poch. Św. Józef

Cisak Wiktoria 1886-1935, żona Piotra Ryznera, córka Tadeusza i Marii

Ciuruś Jan 1878-1920, mąż Karoliny Surdej

Ciuruś Stanisław 1883-1918, mąż Anny Madej

Fasola Magdalena 1860-1918 (z d. Fasola), żona Michała Pietrzko?

Franczak Jan 1861-1943 (1960-1944), mąż Agnieszki Salwach, syn Franciszka i S. Lalik, poch. Św. Józef

Gzyl Piotr 1852-1941, mąż Katarzyny Pelc, syn Tomasza i Tekli Halik

Hyćko Anna 1860-1936, żona Grzegorza Urbasia

Hyćko Błażej 1863-1927, mąż Anieli Borowiec

Guzik Zofia 1824-1902, po mężu Koczwara

Koczwara Maria (Marianna), 1864-1935, żona Tadeusza Cisak

Kołodziej Bronisława 1858-1936, żona Jana Pitnera, córka Andrzeja

Kuś Jan 1862-1939, mąż Marianny Styrna, syn Bartłomieja i Marii Cisak

Kuś Jan 1894-1914, syn Jana i Marianny Styrna

Mach Anna 1832-1913, żona Błażeja

Makarońska Salomea 1885-1925, żona Karola Urbasia

Pitner Jan 1862-1930, mąż Bronisławy Kołodziej, syn Jana i Magdaleny

Pitner Magdalena 1820-1910, żona Jana

Przyborowska Anna 1903-1943, żona Jana Brzeskiego, córka Izydora i M .Lis

Przyborowski Izydor 1839-1924, mąż Marianny Lis

Styrna Jan 1867-1934, mąż Wiktorii Borowiec

Styrna Janina 1881-1937, żona Władysława Piątek, córka Aleksandra

Styrna Tadeusz 1848-1904, mąż Marianny Książek

Urbaś Grzegorz 1845-1905, mąż Anny Hyćko

Urbaś Karol 1877-1943, mąż K. Surdej, syn Grzegorza i Petronelli Książek

Urbaś Michał 1878-1943, mąż Zofii Lenart, syn Grzegorza i P. Książek

Żurek Jan 1854-1932, mąż Salomei P., syn Stanisława i Katarzyny Zwiewa

Żurek Józef 1880-1939, mąż Cecylii Szczepańskiej, syn Jana i Salomei Pasierb

Żurek Wojciech 1890-1931, mąż Anny Blicharz, syn Jana i Salomei

 

Prawdopodobnie z Przyborowa:

 

Bajor Michał, 1848-1937, mąż Antoniny Hamielec

Cieśla Anna (z d. Zachara), 1848-1901, żona Jana

Cieśla Jan, 1833-1917, mąż Anny Zachara

Cisak Paweł, 1840-1917, mąż Katarzyny Żurek

Cisak Stanisław, 1867?-1935, mąż Anny Skoczylas

Ciuruś Antoni, 18??-1936, mąż Rozalii Świątek

Ciuruś Franciszek, 1852-1924, mąż Rozalii Ziemba

 

Rudy-Rysie:

Rudnik Jan 1861-1919, mąż Katarzyny Sroka

 

Rylowa:

Nieć Stanisław 1863-1940 (zam. Chorosno), mąż Anieli, syn Jana i Marianny

Orybkiewicz Mikołaj 1870-1926, mąż Anieli Gac

 

Szczepanów:

Kurtyka Katarzyna  1873-1944, żona Józefa, córka Antoniego Mróz i Karoliny Wrębskiej

Mróz Katarzyna 1873-1943, żona Józefa Kurtyka, córka Antoniego

 

Strzelce Wielkie:

Solak Sebastian 1860-1940, mąż Anny Dzień, syn Michała i Franciszki Wiatr

 

Wola Przemykowska:

Stelmach Tekla 1838-1905, żona Andrzeja Mika

 

Zaborów:

Czaja Jan 1895-1922, mąż Anny Kądzielawskiej

Czaja Kazimierz 1865-1934, mąż Rozalii Szybowskiej

Czarka Jan 1886-1906, syn Franciszka i Zofii Gancarz

Czarka Rozalia 1992-1906, córka Franciszka i Zofii Gancarz

Gancarz Zofia 1864-1928, żona W. Furtaka, córka Kaspra i Marianny

Majka Karolina 1918-1920, córka Józefa i Karoliny Pawlik

Oleksy Jan 1865-1919, mąż Anny Piech

Roman Franciszka 1861-1938, żona J. Gałuszyńskiego, córka Wojciecha

Sikora Marianna 1860-1906, żona Józefa Kopeć

Szybowska Rozalia 1872-1940, żona Kazimierza Czaja

Widła Mateusz 1852-1906, mąż Mariany Czajka

Woźniczka Jan 1870-1933, mąż Anny Kowalczyk

 

Wysiedlenie

 

Wieś Święty Józef została całkowicie wysiedlona pod koniec II wojny światowej, częściowo przez Niemców (dwa transporty, maj 1944), a potem przez władze sowieckie (maj 1945). Główne miejscowości na Ziemiach Zachodnich do których trafili mieszkańcy wsi Święty Józef to: - Pawłowiczki k. Kędzierzyna -Koźla (woj. śląskie), Bojanowo (woj. wielkopolskie), Olbrachcice Wielkie, Budzów, Stoszowice, Żdanów (woj. dolnośląskiej), Ząbkowice Śląskie, Srebrna Góra (woj. dolnośląskie). [3]

 

Ks. Karola Przyborowski

 

"(...) Pradziadkowie ks. Karola Przyborowskiego mieszkali w Przedborowiu (*) pow. Brzesko, parafia Szczepanów – okolice Krakowa. Mieli dworek w Przyborowiu (*), od nazwy właścicieli nazwana została wieś Przyborów. Dziadek zginął w powstaniu styczniowym w 1864 r. Została żona i synek Jan, wyrósł na zdrowego, wysokiego mężczyznę. Do wojska Polacy nie chcieli iść, bo byli w niewoli pod zaborem austriackim. Jednej nocy była branka do wojska, potrzebowali żołnierzy do regimentu cesarskiego, wysokich ludzi. Otoczyli dom Przyborowskich i zabrali Janka do wojska cesarza Austro -węgierskiego na 10 lat, długo służył w wojsku w Wiedniu. Poznał w Wiedniu pannę Marię Sznajder, po zwolnieniu z wojska ożenił się z nią i wrócił z żoną do Przyborowia (*). Po powrocie zajął się odbudową majątku, zapanował w rodzinie spokój i żyli szczęśliwie.

 

Do całkowitego szczęścia zabrakło im tylko dzieci bo cóż im z tego, że majątek odbudowali, ale dzieci się nie chowały, zaledwie się dziecko urodziło, pożyło kilka dni i umarło, martwili się tym bardzo. Byli bardzo pobożni, udali się na grób Św. Stanisława Szczepanowskiego i tam złożyli ślubowanie Bogu i Św. Stanisławowi, że jeżeli ich Pan Bóg obdarzy dzieciną ofiarują ją na służbę Panu Bogu. Jak widać Pan Bóg za przyczyną Św. Stanisława wysłuchał ich prośby. Na świat przyszedł syn – zaraz zawieźli go do chrztu w swej parafii w Szczepanowie, biorąc po drodze dwoje ubogich staruszków za chrzestnych. Na chrzcie otrzymał imię Karol, po chrzcie poszli przed ołtarz Św. Stanisława i ponownie złożyli ślubowanie, że jeżeli się syn będzie chował oddadzą go na służbę Bogu i wykształcą go na księdza."

 

Dalsze frapujące losy Karola: pobyt w seminarium w Tarnowie i ucieczka do Krakowa, niedoszłego małżeństwa z Anielą, studia teologiczne we Lwowie, założenie wsi Św. Józef, i więcej, przeczytać można we wspomnieniach spisanych przez bratanicę ks. Karola Przyborowskiego p. Julię Mądrzak, czytaj»

źródło:

[1] Historia Pamięcią Pisana blog o wsi Święty Józef i historii jej mieszkańców - bardzo dużo informacji i zdjęć

[2] Strona na Facebooku poświęcona wsi Święty Józef

[3] Wikipedia Wieś Święty Józef

[4] Blog Polka na Kresach

 

(*) prawidłowo powinno być: w Przyborowie, do Przyborowa

 

Opracował:

Zbigniew Stós


Uwaga: Bratanica ks. Karola Przyborowskiego p. Julia Mądrzak napisała we wspomnieniach, że jego rodzina miała dwór w Przyborowie i od ich nazwiska miejscowość wzięła nazwę. Nie jest to prawdą to raczej Ks. Przyborowski wziął nazwisko od miejscowości. Przyborów był od XIII w. dobrami książęcymi i królewskimi. W czasie rozbiorów przejęli dwór Austriacy, którzy sprzedali go na licytacji rodzinie Łasińskich, z której pochodził malarz S. Łasiński. Drugi "dworek" - willa, należał do Bezardów. Jeden z nich - oficer armii austriackiej a później polskiej był konstruktorem "busoli bezarda" używanej również dziś. Natomiast dworu Przyborowskich nie było.

Nazwa wywodzi się od słowa 'przy borze'. "Bór" czyli las o przewadze sosny. Sosna to borowica. (Również dziś w języku czeskim sosna = borovice), również od tego słowa wywodzi się dawna nazwa leśniczego - borowy. Początkowo nazwa miejscowości brzmiała Przyborowie. Z drogiej strony tego boru była miejscowość Zaborowie czyli obecny Zaborów. Według prof. Kiryka w XIII w. pod dwór w Przyborowie podlegały również dobra królewskie w Mokrzyskach.
W Przyborowie rozpowszechnionym nazwiskiem jest nazwisko Borowiec.


ks. Micha Kotra

21 grudnia 2013 r.

poniedziałek listopada 4 2013 07:16




Copyright © 2004-2017 Zbigniew Stos Wszelkie prawa zastrzezone.
Uwagi, opinie i komentarze prosze przesylac na adres portal.brzesko.ws@gmail.com