Nieoficjalny Portal Miasta Brzeska i Okolic 
  Home  |   Almanach  |   BBS  |   Forum  |   Historia  |   Informator  |   Leksykon  |   Linki  |   Mapa  |   Na skróty  |   Ogłoszenia  |   Polonia  |   Turystyka  |   Autor  
 

Związki Jacka Malczewskiego z ziemią brzeską.  (Jacek Filip)  2016-02-25

Taki był tytuł wykładu, jaki w ramach zajęć Uniwersytetu Trzeciego Wieku wygłosił 24 lutego 2016 roku Jerzy Wyczesany. Na początku krótko przypomniał najważniejsze dane biograficzne i dokonania artystyczne tego znakomitego malarza, zanim przybył on na ziemię brzeską.



A zawitał tutaj pod koniec XIX wieku, kiedy odwiedził w dworze w Dołędze Ignacego Maciejowskiego, powieściopisarza, nowelistę, dramaturga i krytyka literackiego, piszącego pod pseudonimem Sewer. Portretował go dwukrotnie, był też obecny na jego pogrzebie w 1901 roku w Zaborowie.




Niedaleko Dołęgi leżą Strzelce Wielkie. Malczewski bywał w tamtejszym dworze jako gość Edwarda Maurizia, działacza społecznego i rolniczego, którego wielokrotnie portretował. W 1911 roku Jacek pojawił się w południowej części ziemi brzeskiej, a mianowicie w Charzewicach, kiedy przyjechał na ślub córki Julii z właścicielem tej miejscowości – Feliksem Meysnerem.




Co najmniej od 1919 roku część dworu w Lusławicach, będącego własnością Veyhtingerów, dzierżawią siostry Jacka, Bronisława oraz Helena, po mężu Karczewska. I właśnie tutaj osiądzie na ostatnie lata życia Malczewski.



Dwór w Lusławicach w latach międzywojennych
 (z arch. J. Wyczesanego)

A te ostatnie lata życia to zmaganie się z problemami zdrowotnymi, zwłaszcza z traceniem wzroku i chorobą stawów, oraz z pogłębiającą się tęsknotą za atmosferą krakowskiego życia artystycznego. Owe uczucie spowodowane jest izolowaniem malarza od przyjaciół przez Mieczysława Gąseckiego, jego sekretarza i powiernika.

Na terenie parku lusławickiego Jacek Malczewski ma pracownię, którą nazwał grobem. Dużo maluje: portrety sióstr, odwiedzających go dzieci, Julii i Rafała, wizerunki mieszkańców okolicy, pejzaże, dwór i jego wnętrze, park, sceny symboliczne. Często bywa na jarmarkach w Zakliczynie, gdzie szuka modeli do swoich obrazów. Jest bardzo lubiany, dlatego bardzo chętnie mu pozują, często przyjmując obrazy jako zapłatę za żywność. Jednak raz spotkała go niespodzianka. Otóż pewna starsza pani, oburzona, że artysta, zgodnie z rzeczywistością, namalował ją z siwymi włosami, zrobiła mu za to awanturę, kupiła czernidło i nadała swoim włosom właściwy, według niej, kolor.

Jacek Malczewski zmarł w 1929 roku. Został pochowany w Krypcie Zasłużonych na Skałce w Krakowie.



(z arch. J. Wyczesanego)

W 10. rocznicę śmierci Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie zorganizowało wystawę obrazów tego znakomitego artysty, wypożyczając jego dzieła także od osób prywatnych, wśród których m.in. znaleźli się:





U ojca w Lusławicach i siostry w Charzewicach bywał Rafał Malczewski, związany z bohemą zakopiańską znany malarz, literat i taternik. Malował m.in. Jacka, dwór, lusławicki park, Dunajec, rynek w Zakliczynie i Czchowie.

Rafał Malczewski zmarł w 1965 roku w Montrealu, gdzie został pochowany.

W oparciu o wykład Jerzego Wyczesanego
opracował Jacek Filip.
comments powered by Disqus


Copyright © 2004-2018 Zbigniew Stos Wszelkie prawa zastrzezone.
Uwagi, opinie i komentarze prosze przesylac na adres portal.brzesko.ws@gmail.com