Nieoficjalny Portal Miasta Brzeska i Okolic 
  Home  |   Almanach  |   BBS  |   Forum  |   Historia  |   Informator  |   Leksykon  |   Linki  |   Mapa  |   Na skróty  |   Ogłoszenia  |   Polonia  |   Turystyka  |   Autor  
 

Wspomnienie: Stanisław Woda  (bap)  2014-07-13

Woda na co dzień dyrektor bydgoskiego oddziału Banku Polskiego, mieszczącego się przy ulicy Jagiellońskiej to jeden z najbardziej znamienitych „szefów BKS Polonia” w 83 letniej historii tegoż towarzystwa.

 

Bliższa biografia prezesa Wody, której brakuje w książce Zapomniane Pokolenie Polonia Bydgoszcz 1920-1949 – opisuję tam pracę Wody w Polonii, w Bydgoszczy, ale milczę o podstawowych faktach jego życia, kiedy, się urodził, gdzie, czy był żonaty, czy miał dzieci itd. jest wynikiem kolejnych odkryć potomków „tamtego pokolenia”. W marcu 2012 r. skontaktowała się ze mną pani Marta – prawnuczka Stanisława Wody, na co dzień mieszkająca w Poznaniu. Wymiana korespondencji dała niesamowite rezultaty.

(...)

Stanisław Woda urodził się jak pisałem 4 kwietnia 1885 roku w Mokrzyskach powiat Brzesko w Małopolsce. Wywodził się z rodziny wielodzietnej (pięcioro rodzeństwa). Wieś Mokrzyska położona 3 kilometry na północ od Brzeska w XIX wieku skupiała ludzi niezamożnych. Kto był zdolny, odważny wychodził z domu „po nauki” i swoją przyszłość wiązał z innymi miejscami w kraju czy też za granicą. Jednak zanim Stanisław trafił w wieku 35 lat do Bydgoszczy, swoje życie związał z Małopolską, Kresami Wschodnimi, a także stolicą Austrii – Wiedniem, gdzie przez kilka lat pracował. Dnia 9 stycznia 1915 roku w Wiedniu wziął ślub z Walerią Bałanda, pochodzącą z Drohobycza. W 1918 r. Woda wraz z małżonką przenieśli się z Wiednia właśnie do Drohobycza, gdzie w lokalnym banku, Stanisław został dyrektorem.

 

W 1919 r. już po postanowieniach Traktatu Wersalskiego, przyznających Polsce także miasto Bydgoszcz, osoby odpowiedzialne za zagospodarowanie miasta nad Brdą polskimi urzędnikami, zaczęły zachęcać okólnikami urzędników z całej Polski, by przenosili się do „poniemieckiego” miasta. W Bydgoszczy czekały na urzędników praca oraz bardzo dobre warunki mieszkaniowe. Stanisław Woda podjął decyzję przeprowadzki z kresów wschodnich na kresy zachodnie II Rzeczpospolitej. Dnia 26 stycznia 1920 r. rozpoczął w pracę w byłym ReichsBanku jako pierw wicedyrektor, a następnie dyrektor placówki. Z Bydgoszczą związany był do 1938-1939 roku, gdy został przeniesiony jako dyrektor na placówkę do Gdyni.

 

Stanisław Woda w Bydgoszczy oprócz pracy bankowej był przez pewien czas prezesem Polskiego Związku Obrony Kresów Zachodnich (późniejszego Polskiego Związku Zachodniego) – organizacji broniącej interesów polskiej mniejszości w Niemczech oraz Polaków z RP uciskanych przez Niemców. Był krótki czas prezesem Pomorskiego OZLA, wiceprezesem BTW, udzielał się w promowaniu sportu wśród młodzieży gimnazjalnej, za głupotę uważał iż młodzież do lat 14 musi płacić za wejściówki na imprezy sportowe w Bydgoszczy – co hamowało umasawianie sportu wśród dzieci. Uważał za skandal, że niektóre gimnazja, tworząc statuty szkolne zabraniają swoim uczniom wstępowania do klubów sportowych lub stosują niepisane prawo „gnębienia sportowców klubowiczów”, Był wielkim orędownikiem by Polonia miała własny stadion, niezależny od obiektu miejskiego. Na niezależności BKSu, opierał wg swojej wizji budowę Polonii przyszłości. Woda był wielkim patriotą. Placówka dyrektorska w Bydgoszczy była dla niego misją polonizowania zgermanizowanego po 148 latach niewoli grodu. Polonia – silna, nowoczesna miała być mocnym bydgoskim, kujawsko - pomorskim ogniwem tejże polonizacji. Bliżej o tym wspominam w książce Zapomniane Pokolenie Polonia Bydgoszcz 1920 – 1949. Niestety wizjonerstwem, swoim menedżerskim geniuszem Stanisław Woda wyprzedzał epokę w której żył. Swoimi staraniami uderzał niestety często w Bydgoszczy w próżnie.

 

Stanisław Woda to poniekąd postać dramatyczna. Gdy jego starania o Wielką Polonię nie były realizowane, lokalni sąsiedzi Niemcy, na własnych działkach przy ulicy Chodkiewicza budowali swoje propagandowo – hitlerowskie imperium Gimnazjum Niemieckie – nowoczesnością wyprzedzające dziesięciolecia.

 

Praca dla dobra Polski spowodowała, że u Niemców trafił na tzw. czarna listę – osoby przeznaczonej do eksterminacji. Został pierw aresztowany w Gdyni, a następnie rozstrzelany przez SS 11 listopada 1939 r. w lasach Wielkiej Piaśnicy.

 

Woda to osoba kompletnie nie znana w Bydgoszczy – to kolejny dramat tego wybitnego menedżera. W Gdyni gdzie przebywał kilka – kilkanaście miesięcy, na tamtejszym Narodowym Banku Polskim lokalna społeczność, uhonorowała go tablicą pamiątkową – niestety dziś niszczejącą wraz z budynkiem który jest aktualnie pustostanem. Zaangażowaniem „w sprawy bydgoskie”, Stanisław Woda nie ustępował w niczym najwybitniejszym lokalnym osobistością okresu międzywojennego: prezydentowi miasta Leonowi Barciszewskiemu, generałowi Wiktorowi Thomme czy chociażby gimnazjalnemu profesorowi Wojciechowi Albrychtowi.

 

To jest to pewne wyzwanie dla fanów, dla działaczy, ufam po reaktywacji BKS Polonia, by Stanisławowi Wodzie poza informacjami w Internecie, oddać należyte w Bydgoszczy i w historii Polonii miejsce.

 

Prezes Polonii miał dwóch synów: Jędrka, który zmarł w Bydgoszczy w wieku gimnazjalnym na gruźlicę. Jego grób, zresztą bardzo ładny z aniołkiem, jest wciąż w Bydgoszczy na cmentarzu Nowo-Farnym. Drugi syn prezesa Wody – także Stanisław urodził się w 1919 roku w Drohobyczu a zmarł w 2001 w Poznaniu. Stanisław Woda (syn) po II wojnie światowej pracował w oddziale NBP w Bydgoszczy współorganizując jego działalność w 1945 r. Następnie przeniósł się do Poznania. Tam, kontynuując „ojcowską tradycję” już do emerytury był zastępcą dyrektora NBP.

 

W foto galerii prezentuję zdjęcie z czasów przed bydgoskich – Stanisław Woda w kurorcie w Truskawcu – kurort ów był dumą II RP nieopodal Drohobycza, zdjęcia z czasów bydgoskich (foto z samochodem) – wycieczka rodzinna „za miasto” oraz czasów prezesowskich w Polonii z drużyna piłkarzy i prezydentem Barciszewskim na trybunie., zobacz »

 

Autor: Sławomir Wojciechowski


źródło: www.polonia1920.pl

Nadesłał: Mariusz Gałek

comments powered by Disqus


Copyright © 2004-2018 Zbigniew Stos Wszelkie prawa zastrzezone.
Uwagi, opinie i komentarze prosze przesylac na adres portal.brzesko.ws@gmail.com