Nieoficjalny Portal Miasta Brzeska i Okolic 
  Home  |   Almanach  |   BBS  |   Forum  |   Historia  |   Informator  |   Leksykon  |   Linki  |   Mapa  |   Na skróty  |   Ogłoszenia  |   Polonia  |   Turystyka  |   Autor  
 

Rozwaliny zamku Melsztyńskiego - opis z roku 1866.  (bap)  2013-10-30

Rozwaliny zamku Melsztyńskiego - opis z roku 1866.

Spytek wojewoda krak. około r. 1387 wybudował na skalistem wzgórzu nad Dunajcem wielkim kosztem zamek obronny (w pobliżu odwiecznego grodziska, wspominanego jeszcze jako ruina w aktach XVI wieku), nazwany od młynów u spodu nad Dunajcem leżących Melsztynem. Od tego to zamku pomieniony Spytek przybrał nazwę Melsztyńskiego. Ostatni po mieczu z tego rodu Wincenty Melsztyński sprzedał ten zamek siostrze swej Annie, żonie Mikołaja Jordana z Zakliczyna zmarł r. 1521. Syn tegoż, Wawrzyniec Spytek Jordan, zmarły roku 1568 bez męzkiego potomka, zostawił tylko córki Magdalenę Sobkowa i Barbarę Zborowską kasztelanowę biecką, które zrazu wspólnie Melsztyn posiadały a następnie podzieliły się nim. Na początku XVII wieku dostał się w posiadanie Tarłów, a również po kądzieli na początku XVIII wieku do Lanckorońskich, których majątek dotąd stanowi.

Roku 1771, podczas Konfederacyi Barskiej, obrócony w perzynę, przestał być mieszkalnym  - a odtąd stał się łomem kamienia do budowli sąsiednich wsi.

Jedynem źródłem do poznania dziś, czem był zamek ten w przeszłości, jest: dział imion wszystkich Melsztyńskich uczyniony w grodzie krakowskiem dnia 23 Czerwca 1597 między Magdaleną z Jordanów Sobkową a Barbarą z Jordanów Zborowską, który w wiernej posiadamy kopii. Znajdujemy tutaj wymienione: średnie pańskie budowania na zamku melsztyńskim, w których dom wielki a rzędem gmaszek pouboczni podle kaplicy - ganek + filary do koła przez dwa piętra - a drewniany w koło do izby jadalnej w przeciwnej wieży, którą zowią pierwszą. Wspomniane jest także zwierzchnie budowanie małe i wielkie a pokoje noszą nazwy: izba niemiecka, izba Lipskiego, izdebka Skołka, kownata libraryey, piwnica w jednem zamknieniu zwana jest Piącie sklepy.

Wieża, która do dziś dnia w części dochowała się, nosi nazwę wieży wysokiej, a była też i wieża niżna, gdzie brama się znajdowała a od niej szedł mur do pierwszej wieży z furtką. Przed zamkiem stał kościół św. Krzyża.

Objaśnienie tablic.

A. Plan ruin zamku;

a) miejsce dawnych gmachów mieszkalnych z których pozostało tylko oskarpowanie silne, niegdyś dla zyskania większej przestrzeni pod budowę uskutecznione i małe kawałki właściwych ścian budowli;

b) wieża wysoka z kamienia zmurowana, której blisko trzy pozostały ściany;

c) mur ze strzelnicami

d) studnia lub poterna

e) wjazd dzisiejszy;

f) zabudowanie włościańskie.

 

 

B. Widok jeometryczny ruin.

C. K. Szczegóły muru fortecznego.

D. Okno wysokiej wieży (donjon).

G. H . Przekroje tejże z dopełnieniem całości.

I. K.  Plan wieży.

L. Widok ruin od wschodu.

Źródło: Władysław Łuszczakiewicz "Zabytki dawnego budownictwa w Krakowskiém. Zeszyt II i III.", 1866 (pisownia oryginalna). Publikacja została pobrana ze stron Małopolskiej Biblioteki Cyfrowej.

Nadesłał:

Mariusz Gałek

comments powered by Disqus



Copyright © 2004-2017 Zbigniew Stos Wszelkie prawa zastrzezone.
Uwagi, opinie i komentarze prosze przesylac na adres portal.brzesko.ws@gmail.com