Motto: „Informacja to waluta demokracji"

Thomas Jefferson 1743 – 1826

Drogi internauto, jeżeli jesteś po raz pierwszy na tej stronie, zachęcam Cię do odwiedzenia w pierwszej kolejności strony “Na skróty", gdzie znajdziesz krótki przewodnik po portalu.  Życzę Ci przyjemnego spędzenia czasu i zapraszam do współpracy przy redagowaniu tego portalu.

Z historii Mokrzysk – krzyże, figury, kapliczki

(Maria Góra)

Już tylko nieliczni mieszkańcy Mokrzysk pamiętają historię drewnianego krzyża stojącego przy drodze z Bucza do Szczepanowa przez Wielgoszówkę (naprzeciw Cholernych Górek). Został on wzniesiony jako podziękowanie mieszkańców za ocalenie od zarazy i jako prośba o zachowanie od moru. Inicjatorem postawienie krzyża był ks. Stojałowski Stanisław (rok 1845), który bardzo często przebywał w Mokrzyskach. Krzyż został zniszczony podczas prac melioracyjnych i już nie wrócił na swoje miejsce (opowiadania Marii Kołodziej na podstawie wspomnień po ojcu Stanisławie Turleju). Była na nim tabliczka z napisem ...  -->>

Proboszczowie Parafii Okocim (Janusz Pajor)   Krótkie biografie siedmiu proboszczów parafii Okocim, rezydujących w latach 1875 -1984: Józefa Migdała, Bartłomieja Ungera, Adama Hellera, Stanisława Krzemienieckiego (Kuci), Ludwika Stawiarskiego, Jana Skalskiego i Franciszka Kazka. -->> Swoisty kondukt pogrzebowy (Jacek Filip)   Wincenty Witos to trzykrotny premier Rządu RP. Zmarł 31 października 1945 roku. Wprawdzie odszedł z tego świata w Krakowie, ale został pochowany w rodzinnych Wierzchosławicach. Jego pogrzeb miał swoistą oprawę, bowiem utworzono kondukt żałobny, który w dniach 3 – 6 listopada przeszedł pieszo z Krakowa na cmentarz w rodzinnej miejscowości zmarłego. W ostatniej drodze towarzyszyły mu tłumy zwolenników jego poglądów. Kondukt żałobny przeszedł także przez Brzesko. -->> Brzeskie Campo Santo multimedialna prezentacja  cmentarza parafialnego w Brzesku (Jacek Filip)     Nie zapominajmy, że troska o każdy grób, o stan jego zachowania lub zapominanie świadczą o naszym subiektywnym podejściu do zmarłych, a ogólny stan cmentarza wskazuje na szacunek społeczeństwa dla Tych Co Odeszli. Nie ma cmentarza, żeby nie spoczywali tutaj zasłużeni dla lokalnej społeczności, może znajdują się na nim mogiły osób ważnych dla danego regionu, może nawet bohaterów narodowych. Kończący w tym roku 210 lat istnienia cmentarz parafialny w Brzesku kryje szczątki takich postaci. Zapraszam do jego odwiedzin. -->> Stanisław Riess pierwszy dyrektor gimnazjum w Brzesku (*) (Janusz Pajor)   Data urodzenia 1.05.1879 w Brzesku, wyznania rzymsko-katolickiego, syn Franciszka i Jadwigi z domu br. Gostkowskiej, żonaty z Anielą Czajkowską urodzoną 31.07.1886 córką Józefa i Anieli. Data śmierci: 20.04.1940 w obozie Sachsenhausen (Oranienburg). Dzieci: Zofia (ur. 7.04.1906), Irena (ur.3.11.1907), Stanisław (ur.14.12.1908) więcej-->> Zatrzymanie "bandytów zbrojnego podziemia" a może tylko ćwiczenia? (Zbigniew Stós)   Niewiele ocalałych zdjęć z brzeskiego zakładu fotograficznego p. Marii Srokowej zrobionych było w plenerze. Te zamieszczone poniżej, są bardzo ciekawe i dotychczas niepublikowane. Kiedy pierwszy raz je zobaczyłem, pomyślałem, że być może przedstawiają one milicjantów i UB-ka (cywil) z Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Brzesku, którzy postanowili uwiecznić na fotografii swój "sukces", fotografując się w krzakach nad Uszwicą ze złapanymi "przestępcami". więcej-->> Tablice upamiętniające żołnierzy wyklętych.   (Grzegorz Hajduk, Zbigniew Stós)   Na terenie powiatu brzeskiego również działały oddziały podziemia niepodległościowego, nazywane przez komunistów "bandami zbrojnego podziemia". O paru z nich pisał Lucjan Kołodziejski w artykule "Brzeska Biała Plama"  Wielu aresztowanych członków tych organizacji było przetrzymywanych i torturowanych w podziemiach PUBP w Brzesku, skąd trafiali następnie do ciężkiego więzienia UB i NKWD znajdującego się w Krakowie przy ul. Montelupich. Tam wielu z nich straciło życie. -->> płk. Stanisław Hojnowski   Płk Stanisław Piotr Hojnowski był żołnierzem wojska polskiego, dowódcą 45 pułku piechoty walczącego z Niemcami we wrześniu 1939r w rejonie Tomaszowa Mazowieckiego. Urodził się 28 czerwca 1893 r. w Jadownikach w powiecie brzeskim, woj. małopolskie, jako syn Andrzeja i Anny z Lubowieckich - rolników; wyznanie rzymsko-katolickie. W 1912 r. ukończył 8-klasowe gimnazjum w Bochni. Egzamin dojrzałości złożył w dniu 25 września 1912 r. Biegle władał w piśmie i w mowie językiem polskim i niemieckim. więcej-->> Big beatowy zespół szkolny LO w Brzesku (Andrzej Starzyk) Zespół szkolny LO Brzesko nie miał innej nazwy i powstał 1968 roku z inicjatywy Andrzeja Starzyka, ucznia I klasy, któremu udało się przekonać swojego ojca, dyrektora tegoż liceum, do zakupienia sprzętu muzycznego tj. gitar elektrycznych, perkusji i jednego głośnika – pozostały sprzęt uczniowie zdobyli własną inicjatywą, także dzięki darowiznom instytucji brzeskich, np. kina „Bałtyk”.  -->> Kamila Kansy, w świecie fotografii artystycznej znana jako Laura Makabresku, urodziła się w 1987 roku w Brzesku. Ukończyła filologię polską na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie. Obecnie studiuje filozofię. Swoją pasję jaką jest fotografia rozwinęła jeszcze w liceum (ZSP Nr 1 w Brzesku). Zdjęcia wykonuje różnymi starymi analogami (zarówno mało - jak i średnioformatowymi), na których stara się uchwycić to, co ukrywa ciemność i wszelkie jej przejawy (cienie, załamania światła, widma). Publikowała w polskich i zagranicznych pismach fotograficznych, takich jak: "Atomica Mag" (nr 3) , "Impracabeza Magazine" (nr 9), "KMAG" nr 31-32.   -->> Znajomy widok
Pocztówka z 1908 lub 1909 r. -->>	20 lipca 2011 r. fot. Janusz Pajor
Widok na Okocim spod domu Stanisława Zydronia (byłego sołtysa). Janusz Pajor

"Zapomniana historia ... "

(Tadeusz z Krakowa, Zbigniew Stós)

Pożar Brzeska w dniu 25 lipca 1904 r.

107 lat temu Miasto Brzesko stanęło w płomieniach. Spaliło się 400 budynków a straty przekroczyły milion koron. Zniszczeniu uległy także brzeskie kościoły i synagogi. Jan Burlikowski w Kronikach Miasta Brzeska (t.I str 47-51), przytacza relację mgr Karola Bernackiego spisanej na podstawie rozmów ze świadkami pożaru. O pożarze miasta i jego odbudowie pisał również ks. Michał Kotra w książce "Porozbiorowe dzieje Parafii Brzesko 1772-1945". W żadnych z tych opracowań autorzy nie skorzystali z archiwalnych wydań najpopularniejszego dziennika codziennego "Czas" ukazującego się w tamtym czasie w Krakowie. Zapraszam więc do przeczytania relacji "z pierwszej ręki", opisujące tragiczne dla miasta i jego mieszkańców chwile. -->>

PUBP w Brzesku przy ul. Okocimskiej 5

(Grzegorz Hajduk, Zbigniew Stós)

W budynku Komendy Powiatowej i Miejskiej MO przy ul. Okocimskiej 5, mieścił się wcześniej PUBP (Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego - potocznie nazywany UB). Kiedy Policja po 1990 r. (dokładnie nie pamiętam) oddawała samorządowi ten budynek zostawiono różne materiały zawierające dokumentację budynku, wśród nich były zamieszczone poniżej; najwyraźniej uznano, że nie są one potrzebne policji. Nie wiem kto jest autorem zdjęć ale należy domniemywać, że były wykonywane przez milicjanta w ramach obowiązków służbowych.  -->>

Młynówka - zasypany kanał wodny na Pomianowej

(Zbigniew Stós)

Już tylko nieliczni mieszkańcy Brzeska pamiętają, że na Pomianowej istniał kanał wodny, nazywany młynówką, biorący swój początek w Uszwicy powyżej jazu. Kanał ten w okolicy młyna i stojącego kiedyś nieopodal komina skręcał na wschód - ponownie w stronę Uszwicy. Młynówka na odcinku od Uszwicy do młyna jest już zasypana, ale dopływ z Pomianowej dalej istnieje i odprowadza dolną częścią dawnej młynówki głównie ścieki z okolicznej zabudowy.   -->>

Mój ojciec „Krab” vel „Poraj”

  (Jacek Filip)

aktualizacja 5 czerwca 2011 r.
 

Ze wspomnienia o Florianie Filipie - byłym dowódcy placówki Armii Krajowej w Brzesku - można dowiedzieć się nie tylko o jego konspiracyjnej działalności i tuż powojennych losach, ale także o Brzesku w latach 1939 - 1945, ludziach zaangażowanych w ruch oporu na brzeskiej ziemi, ich postawach i cenie, jaką przyszło im potem za to zapłacić, w zdawałoby się niepodległej już Polsce. czytaj-->> 

JAZ na Uszwicy w Brzesku - 98 letni staruszek

(Zbigniew Stós, Wiesław Sroczyński)

Ta betonowa budowla hydrotechniczna została wzniesiona w 1913 r. na zlecenie barona Jana Goetza Okocimskiego, w miejscu istniejącego jazu drewnianego. Obiekt piętrzy wody rzeki Uszwicy dla potrzeb Browaru Okocim – ujęcie znajduje się na prawym brzegu rzeki, ok.130 m powyżej tamy (przy tzw. "budce"). Drugie, nieistniejące już ujęcie (na lewym brzegu, tuż powyżej tamy), zasilało niegdyś młyn wodno-parowy przy ul. Pomianowskiej. -->>